Quốc hội khóa XV và những dấu ấn khác biệt của một nhiệm kỳ đặc biệt

Trong nhiệm kỳ được đánh giá là đặc biệt, Quốc hội khóa XV đã thể hiện rõ bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm cao trước Đảng, trước nhân dân. Với tư duy đổi mới, hành động quyết liệt và tầm nhìn dài hạn, Quốc hội đã tạo nền tảng quan trọng để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới – nhanh hơn, bền vững hơn.

Dấu ấn lập hiến mang tầm vóc lịch sử

Ngày 16/6/2025 trở thành dấu mốc đặc biệt khi Quốc hội thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 với 470/470 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành. Sự đồng thuận tuyệt đối này là minh chứng sinh động cho việc thể chế hóa kịp thời, đầy đủ chủ trương của Đảng, phản ánh sự thống nhất cao giữa “ý Đảng, lòng Dân”.

Việc sửa đổi Hiến pháp có ý nghĩa lịch sử, tạo cơ sở hiến định cho sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân hiệu quả hơn.

Hiến pháp sửa đổi khẳng định mô hình đơn vị hành chính hai cấp; bổ sung quy định về chính quyền địa phương tại đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt; đồng thời kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện sau 80 năm hoàn thành sứ mệnh lịch sử.

Quá trình xây dựng Nghị quyết được chuẩn bị công phu, thận trọng, đúng quy trình. Lần đầu tiên, việc lấy ý kiến nhân dân được triển khai sâu rộng qua ứng dụng VNeID, thu hút hơn 280 triệu lượt ý kiến, với tỷ lệ đồng thuận đạt 99,75%. Hơn 3.400 trang tổng hợp ý kiến đã được nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ, thể hiện rõ tinh thần dân chủ, cầu thị và trách nhiệm của Quốc hội.

Lập pháp đổi mới, đi trước mở đường

Quốc hội khóa XV xác định xây dựng pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Tư duy lập pháp được đổi mới mạnh mẽ, dứt khoát từ bỏ quan điểm “không quản được thì cấm”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, xuất phát từ thực tiễn để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển.

Lần đầu tiên trong lịch sử lập pháp, Bộ Chính trị ban hành Kết luận định hướng nhiệm vụ lập pháp cho cả nhiệm kỳ, thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm cao trong việc sớm đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống.

Qua 19 kỳ họp, Quốc hội khóa XV đã ban hành 148 luật và 45 nghị quyết có chứa quy phạm pháp luật; toàn khóa thực hiện hơn 200 nhiệm vụ lập pháp, vượt trên 30% so với định hướng. Hệ thống pháp luật ngày càng đồng bộ, minh bạch, tạo nền tảng cho đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Nhiều luật, nghị quyết quan trọng được thông qua theo quy trình rút gọn hoặc ngay trong một kỳ họp, với nhiều chính sách mới, đột phá, đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn. Các cơ chế, chính sách đặc thù đã tạo động lực phát triển mới cho những địa phương đầu tàu kinh tế.

Đặc biệt, tại bốn kỳ họp cuối nhiệm kỳ, các đạo luật được ban hành theo hướng ngắn gọn, rõ ràng, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; những nội dung chưa ổn định chỉ quy định mang tính nguyên tắc, giao Chính phủ hướng dẫn linh hoạt.

Giám sát kiến tạo, quyết sách mang tầm chiến lược

Hoạt động giám sát tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ, gắn với trách nhiệm giải trình và theo sát việc thực hiện các cam kết. Quốc hội đã tổ chức chất vấn tại 8 kỳ họp với nhiều nhóm vấn đề lớn, mở rộng sang các lĩnh vực như kiểm toán, ngoại giao; đồng thời triển khai hiệu quả hoạt động “giám sát lại”.

Bên cạnh đó, Quốc hội tiến hành giám sát 7 chuyên đề quan trọng, nhiều chuyên đề được thực hiện ngay từ giai đoạn đầu triển khai chính sách, thể hiện rõ tinh thần đồng hành cùng Chính phủ trong tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Quốc hội khóa XV đã quyết định nhiều vấn đề hệ trọng của đất nước, trong đó có chủ trương đầu tư các dự án trọng điểm mang ý nghĩa lịch sử như đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam và điện hạt nhân Ninh Thuận.

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, Quốc hội kịp thời ban hành nhiều nghị quyết chưa có tiền lệ, trao cơ chế đặc thù cho Chính phủ nhằm bảo vệ sức khỏe, tính mạng nhân dân và thúc đẩy phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội.

Gương mẫu tinh gọn bộ máy, quyết định nhân sự chiến lược

Công tác nhân sự được thực hiện chặt chẽ, dân chủ, minh bạch, đạt sự đồng thuận cao. Quyết định rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV thể hiện tầm nhìn chiến lược, bảo đảm sự đồng bộ, liên tục của đội ngũ cán bộ chủ chốt, tạo điều kiện triển khai kịp thời Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW, Quốc hội khóa XV đã gương mẫu đi đầu trong sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng hoạt động, qua đó lan tỏa thông điệp mạnh mẽ về tinh thần đổi mới, trách nhiệm vì lợi ích chung của đất nước.