Nhiều chính sách, luật có hiệu lực từ hôm nay 1/1/2026 mà người dân cần biết

Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt mới

Ngày 14/6/2025, Quốc hội khóa XV thông qua Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt mới, áp dụng từ ngày 1/1/2026, với nhiều điều chỉnh quan trọng nhằm tăng nguồn thu ngân sách, điều tiết tiêu dùng và định hướng thị trường theo hướng bền vững hơn.

Luật quy định rõ đối tượng chịu thuế gồm thuốc lá, rượu bia, xăng, xe dưới 24 chỗ, nước giải khát có đường, các dịch vụ casino, đặt cược, golf, karaoke… đồng thời áp dụng song song thuế suất phần trăm và mức thuế tuyệt đối đối với một số mặt hàng.

Bên cạnh đó, các quy định về giá tính thuế, thời điểm nộp thuế và đối tượng không chịu thuế cũng được làm rõ, tạo cơ sở ổn định chính sách tài khóa, hỗ trợ điều hành kinh tế vĩ mô.

Tăng mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động

Mức lương tối thiểu theo giờ tại vùng I tăng từ 23.800 đồng/giờ lên 25.500 đồng/giờ, vùng II từ 21.200 đồng/giờ lên 22.700 đồng/giờ, vùng III từ 18.600 đồng/giờ lên 20.000 đồng/giờ, vùng IV từ 16.600 đồng/giờ lên 17.800 đồng/giờ.

Như vậy, mức lương tối thiểu nêu trên tăng từ 250.000 đồng đến 350.000 đồng/tháng (tương ứng tỷ lệ bình quân 7,2%) so với mức lương tối thiểu hiện hành quy định tại Nghị định 74/2024/NĐ-CP.

Luật Toà án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế

Quốc hội đã thông qua Luật Toà án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế và có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế là một dự án luật mới, khó và lần đầu tiên được Quốc hội xem xét, thông qua trên cơ sở các quan điểm, chủ trương của Đảng, Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam và có chọn lọc kinh nghiệm của các quốc gia phát triển trên thế giới.

Luật quy định về quy định về nhiệm vụ, quyền hạn; tổ chức bộ máy; thẩm quyền, trình tự, thủ tục tố tụng; thi hành bản án, quyết định; Thẩm phán, Thư ký Tòa án, người đại diện của các bên; bảo đảm hoạt động của Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Luật Việc làm

Luật Việc làm 2025 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 16/6/2025, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Tại Luật Việc làm mới, nhiều nội dung trọng tâm liên quan thiết thân đến quyền lợi người lao động đã được sửa đổi, bổ sung.

Theo đó, Luật Việc làm mới  mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) nhằm tăng cường diện bao phủ chính sách và phù hợp với Luật BHXH năm 2024; linh hoạt mức đóng BHTN (tối đa bằng 1% tiền lương tháng); đơn giản hóa điều kiện, giảm thủ tục hành chính cho người lao động và người sử dụng lao động trong tiếp cận và thụ hưởng các chế độ BHTN (tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề; trợ cấp thất nghiệp; Hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động…).

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Trong đó đáng chú ý nhất là việc nghiêm cấm mua bán dữ liệu cá nhân; doanh nghiệp phải xóa dữ liệu cá nhân người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng; mạng xã hội không được yêu cầu cung cấp hình ảnh, video chứa nội dung về giấy tờ tùy thân làm yếu tố xác thực...

Luật Giáo dục sửa đổi 2025

Theo đó, Luật Giáo dục sửa đổi có nhiều thay đổi căn bản, mở rộng phạm vi giáo dục bắt buộc và hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân. Theo đó, giáo dục tiểu học và trung học cơ sở được xác định là giáo dục bắt buộc; thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi. So với Luật Giáo dục 2019, đây là bước mở rộng quan trọng nhằm bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục cơ bản, công bằng cho mọi trẻ em.

Luật quy định một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc, đồng thời miễn phí sách giáo khoa cho học sinh; bổ sung trung học nghề ngang cấp với trung học phổ thông, làm rõ phân luồng sau THCS; xác nhận hoàn thành chương trình THCS thay cho cấp bằng tốt nghiệp.

Luật ghi nhận văn bằng, chứng chỉ được cấp dưới dạng giấy hoặc số; lần đầu đặt nền tảng pháp lý cho chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát trong giáo dục.

Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thuế giá trị gia tăng 2025

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng gồm 2 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026. Việc sửa đổi Luật lần này được đánh giá là cấp bách và cần thiết để kịp thời khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, sớm khôi phục sản xuất kinh doanh, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp, đồng thời tháo gỡ "điểm nghẽn" trong hoàn thuế giá trị gia tăng.

Một nội dung quan trọng nữa ở lần sửa đổi này là bỏ quy định về điều kiện hoàn thuế là người mua chỉ được hoàn thuế khi người bán đã kê khai nộp thuế.

Cùng với đó, Luật bổ sung đối tượng không phải chịu thuế giá trị gia tăng là hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống để đồng bộ với quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi).