Du lịch xanh Đa Phúc: Từ mô hình trải nghiệm sinh thái đến định hướng phát triển bền vững

Chương trình được triển khai nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, hướng tới chúc mừng thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng thời cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Đa Phúc nhiệm kỳ 2025–2030 về phát triển kinh tế – xã hội theo hướng bền vững.

Khai thác lợi thế tự nhiên gắn với bảo tồn giá trị văn hóa

Với đặc thù là địa bàn ven sông Cà Lồ, có hệ thống di tích lịch sử – văn hóa và không gian sinh thái tương đối đa dạng, Đa Phúc lựa chọn hướng phát triển du lịch xanh gắn với trải nghiệm thực tế, hạn chế can thiệp thô bạo vào môi trường tự nhiên.

Trong khuôn khổ chương trình, du khách được tham quan Đền Bà (thôn Xuân Lai) – di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố; tìm hiểu phòng tuyến sông Như Nguyệt, gắn với giá trị lịch sử – tinh thần của bài thơ “Nam Quốc Sơn Hà”; tham quan đình Tiên Tảo, nơi thờ Đức Thánh Tam Giang. Bên cạnh đó là các hoạt động trải nghiệm nông nghiệp, tiếp cận trực tiếp mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, qua đó giúp người tham gia hiểu rõ hơn mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Các hoạt động River Camping ven sông được tổ chức theo hướng tiết giảm tối đa tác động đến cảnh quan, lồng ghép nội dung tuyên truyền bảo vệ môi trường, nâng cao ý thức cộng đồng, phù hợp với yêu cầu phát triển du lịch có trách nhiệm.

Du lịch xanh – công cụ thực hiện mục tiêu phát triển bền vững ở cấp xã

Điểm đáng chú ý của mô hình “Du lịch xanh Đa Phúc – River Camping” là cách tiếp cận phát triển từ cơ sở, trong đó chính quyền địa phương đóng vai trò định hướng, còn người dân là chủ thể tham gia trực tiếp.

Ông Nguyễn Hồng Minh, Bí thư Đảng ủy xã Đa Phúc, nhấn mạnh: “Đa Phúc xác định phát triển du lịch xanh không chỉ là hoạt động kinh tế đơn thuần mà phải gắn với bảo tồn văn hóa, gìn giữ môi trường sinh thái và phát huy vai trò chủ thể của người dân, để du lịch thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế – xã hội lâu dài.”

Theo Bí thư Đảng ủy xã Đa Phúc, thông qua các mô hình du lịch trải nghiệm, đặc biệt là hoạt động giáo dục lịch sử, văn hóa và môi trường, người dân – nhất là thế hệ trẻ – sẽ có điều kiện hiểu rõ hơn giá trị của di sản địa phương, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm trong gìn giữ và phát huy các giá trị truyền thống.

Từ thực tiễn mô hình đến yêu cầu hoàn thiện chính sách, pháp luật về du lịch xanh

Dưới góc độ pháp lý, mô hình “Du lịch xanh Đa Phúc – River Camping” cho thấy sự phù hợp với tinh thần của Luật Du lịch năm 2017, đặc biệt là nguyên tắc phát triển du lịch bền vững được quy định tại Điều 4, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát triển du lịch gắn với bảo vệ môi trường, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc, bảo đảm lợi ích của cộng đồng dân cư nơi có tài nguyên du lịch.

Bên cạnh đó, Điều 5 Luật Du lịch 2017 xác định rõ trách nhiệm của Nhà nước trong việc tạo điều kiện để cộng đồng dân cư tham gia hoạt động du lịch và được hưởng lợi từ du lịch. Việc Đa Phúc lựa chọn hướng phát triển du lịch xanh, lấy người dân làm chủ thể, chính quyền địa phương giữ vai trò định hướng và hỗ trợ, là minh chứng cho việc đưa quy định của pháp luật vào thực tiễn quản lý và tổ chức phát triển kinh tế – xã hội ở cấp cơ sở.

Mặt khác, mô hình này cũng đặt trong tổng thể các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, phát triển bền vững, phù hợp với định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, khai thác hiệu quả nhưng có trách nhiệm các nguồn lực tự nhiên.

Từ thực tiễn triển khai, có thể thấy yêu cầu đặt ra là cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật về du lịch nông thôn, du lịch sinh thái, trong đó làm rõ hơn vai trò của chính quyền cấp xã trong quản lý hoạt động du lịch; cơ chế huy động sự tham gia của cộng đồng; cũng như các tiêu chí pháp lý về bảo vệ môi trường, an toàn, an ninh trật tự và gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương. Đây chính là nền tảng để các mô hình du lịch xanh không chỉ mang tính sự kiện, mà phát triển ổn định, bền vững và đúng định hướng pháp luật.

Gợi mở hướng hoàn thiện chính sách phát triển du lịch ở cơ sở

Từ thực tiễn triển khai chương trình, có thể thấy du lịch xanh không chỉ là vấn đề sản phẩm, mà còn liên quan trực tiếp đến cơ chế quản lý, sự tham gia của cộng đồng và khung pháp lý điều chỉnh hoạt động du lịch tại địa phương. Việc tổ chức thí điểm các mô hình như “Du lịch xanh Đa Phúc – River Camping” là cơ sở thực tiễn quan trọng để đánh giá hiệu quả, từ đó kiến nghị hoàn thiện chính sách phát triển du lịch nông thôn, du lịch sinh thái gắn với bảo vệ môi trường theo đúng tinh thần các nghị quyết của Đảng và quy định của pháp luật.

Trong bối cảnh Hà Nội và nhiều địa phương đang đẩy mạnh phát triển du lịch ven đô, mô hình của Đa Phúc cho thấy nếu được tổ chức bài bản, có định hướng rõ ràng và đặt lợi ích cộng đồng lên hàng đầu, du lịch xanh hoàn toàn có thể trở thành động lực phát triển kinh tế gắn với ổn định xã hội và bảo vệ môi trường.