Tổng Bí thư Tô Lâm: Tồn tại của ngành y tế trong 5 năm tới phải giải quyết dứt điểm

Sáng 25/11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ mười, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2035. Cùng với đó, đại biểu cũng cho ý kiến về Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.

Phát biểu tại chương trình thảo luận tại Tổ TP.Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, phát triển ba trụ cột văn hóa, y tế và giáo dục không đơn thuần là mục tiêu, mà trở thành động lực phát triển, là nguồn lực và trọng tâm đột phá đối với đất nước.

Theo Tổng Bí thư, các chương trình mục tiêu quốc gia không phải là nhiệm vụ riêng của ngành y tế hay giáo dục. Ông đề nghị phải vượt qua giới hạn ngành, lĩnh vực để tránh tình trạng dàn trải mà không đem lại hiệu quả thực chất.

Tổng Bí thư dẫn thực tế cho thấy thời gian qua, nhiều đề án, chương trình được thành lập, tiêu tốn thời gian và kinh phí nhưng kết quả lại “không được như mong muốn”. Vì vậy, chương trình cần xác định rõ cơ quan chủ trì, xác định mục tiêu cụ thể, không trùng lặp với chương trình trước, và quan trọng nhất là để người dân được thụ hưởng.

Liên quan đến chương trình mục tiêu quốc gia về y tế, Tổng Bí thư yêu cầu làm rõ mục tiêu cần đạt được đến năm 2030, tránh tiếp tục “loanh quanh” trong những nội dung vốn đã triển khai nhưng chưa mang lại thay đổi rõ rệt. Theo đó, việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cần được chú trọng, đồng thời phải nâng cao năng lực hệ thống y tế dự phòng.

"Những gì còn tồn tại của ngành Y tế hiện nay thì trong 5 năm tới, chúng ta phải giải quyết dứt điểm. Ví dụ, nhiều bệnh truyền nhiễm (bệnh lao, sốt rét) trên thế giới đã loại trừ được, nhưng chúng ta vẫn đang phải đối mặt. Vậy trong 5 năm tới, chúng ta phải xóa được các bệnh truyền nhiễm, gây tốn kém cho cả xã hội. Chương trình quốc gia là phải đi vào những việc cụ thể, những mục tiêu ấy để đạt được những việc như vậy", Tổng Bí thư lưu ý.

Tổng Bí thư cũng chỉ ra rằng tập trung vào chữa bệnh mà buông lỏng các vấn đề môi trường, vệ sinh thực phẩm sẽ không thể giải quyết căn nguyên gây bệnh. Vì vậy, việc đầu tư cho chương trình mục tiêu phải gắn với xử lý nguyên nhân sinh bệnh, thay vì chỉ tập trung vào điều trị. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh việc đầu tư phải hợp lý, tránh lãng phí và phải giải quyết tận gốc các vấn đề hiện hữu, không chỉ trong phạm vi ngành y tế.

Ở lĩnh vực giáo dục, Tổng Bí thư chỉ ra tình trạng thiếu – thừa giáo viên ở nhiều địa phương, đặc biệt là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa. Vì thế, các địa phương cần chủ động quản lý biên chế và phải bảo đảm đủ trường lớp để học sinh được đến trường.

Tổng Bí thư chia sẻ việc Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp 14 tỉnh biên giới vừa tổ chức khởi công đồng loạt 72 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền (trước đó đã có 28 trường khởi công), nhằm tạo điều kiện cho học sinh được học tập thuận lợi nhất trong môi trường tốt hơn.

Tổng Bí thư đánh giá cao ý nghĩa của hệ thống trường này khi được đầu tư kiên cố, có phòng học tiếng Anh, nhà thể chất, bể bơi, giúp học sinh được phát triển toàn diện cả về giáo dục, thể chất và kỹ năng sống. Theo kế hoạch, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các đơn vị liên quan sẽ tiếp tục xây dựng thêm 148 trường theo mô hình này và hoàn thành trước năm 2030 để đáp ứng nhu cầu của địa phương.

Hiện nay, chúng ta đặt mục tiêu tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường, nhưng muốn đạt được điều này cần giải quyết vấn đề đào tạo giáo viên có khả năng giảng dạy các môn bằng tiếng Anh. Đây là điều kiện then chốt giúp hiện thực hóa mục tiêu đã đề ra.

Tổng Bí thư nhận xét rằng các chương trình mục tiêu hiện nay mới tập trung nhiều vào đầu tư cơ sở vật chất như xây trường, xây lớp, trong khi công tác đào tạo nguồn nhân lực ngành Giáo dục và Y tế vẫn chưa được chú trọng tương xứng. Do vậy, chương trình phải triển khai đồng bộ với các chương trình khác để mang lại hiệu quả lâu dài.

Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu chương trình mục tiêu quốc gia phải hướng đến những đối tượng yếu thế. Hiện cả nước còn 8 triệu người khuyết tật, trong đó có nhiều trẻ em bị bỏ rơi không nơi nương tựa, và cần có sự chung tay của xã hội để chăm lo cho nhóm này.

Tổng Bí thư nhấn mạnh chương trình mục tiêu quốc gia về giáo dục phải bảo đảm tính khoa học, bảo đảm quy trình chuẩn từ mẫu giáo đến sau đại học. Do đó, muốn tăng năng suất lao động, muốn phát triển đất nước thì phải coi trọng giáo dục đào tạo. Nhiều ngành đặc thù như y tế cần đến 5 hay 10 năm nữa mới có thể đào tạo được đội ngũ bác sĩ đủ đáp ứng nhu cầu của người dân.

Từ đó, Tổng Bí thư đề nghị phải bàn kỹ lưỡng từng nội dung, từng phần việc trong chương trình mục tiêu quốc gia về y tế và giáo dục, với tinh thần địa phương nào cũng phải đóng góp, không thể để trách nhiệm chỉ dồn cho Bộ Giáo dục và Đào tạo hay Bộ Y tế. Bên cạnh đó, hai bộ cần phối hợp để giải quyết những vấn đề chung như dinh dưỡng học đường và suất ăn tại các bệnh viện, trường học, nhằm bảo đảm mục tiêu vì sức khỏe và chất lượng giáo dục toàn diện cho người dân.