Những điều cần biết trước khi “Kêu gọi từ thiện”

Ngày: 2022-10-05 18:38:11
  

Siêu bão Noru quét qua miền Trung để lại hậu quả vô cùng nặng nề cho người dân nơi đây. Nhằm chia sẻ, động viên người dân miền trung, đồng thời nêu cao tinh thần “lá lành đùm lá rách” của người Việt Nam, các cơ quan, tổ chức, cá nhân cùng chung tay kêu gọi ủng hộ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, sớm ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, thời gian qua có nhiều vụ việc “lùm xùm” liên quan đến hoạt động kêu gọi từ thiện của cá nhân, gây ra khá nhiều tranh cãi, xôn xao dư luận. Do đó, ngày 27/10/2021 Chính phủ ban hành Nghị định số 93/2021/ND-CP thay thế cho Nghị định số 64/2008/NĐ-CP với những quy định chặt chẽ hơn về hoạt động từ thiện của cả nhân.

Nghị định số 93/2021/NĐ-CP quy định về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tại, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo

1. Đối tượng được vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện

Theo Khoản 1 Điều 2 Nghị định số 93/2021/NĐ-CP ngày 27/10/2021, đối tượng được vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện gồm:

- Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam;

- Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh, UBND cấp huyện, UBND cấp xã;

- Các quỹ từ thiện quy định tại Nghị định số 93/2019/NĐ-CP ngày 25/11/2019 của Chính phủ;

- Các doanh nghiệp, hợp tác xã và tổ chức khác có tư cách pháp nhân;

- Cá nhân có đủ năng lực hành vi dân sự.

Như vậy, tại Nghị định này chính thức ghi nhận “Cá nhân có đủ năng lực hành vi dân sự” là đối tượng được kêu gọi từ thiện.

2. Phải công khai việc đóng góp tự nguyện và cam kết thời gian giải ngân từ thiện

Theo quy định, cá nhân khi vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện để hỗ trợ thiên tai, dịch bệnh, sự cố, phải có trách nhiệm thông báo trên các phương tiện thông tin truyền thông về mục đích, phạm vi, phương thức, hình thức vận động, tài khoản tiếp nhận (đối với tiền), địa điểm tiếp nhận (đối với hiện vật), thời gian cam kết phân phối.

Quy định yêu cầu người vận động từ thiện phải cam kết thời gian phân phối tiền, hiện vật quyên góp chính là nhằm hạn chế tình trạng “chậm giải ngân” từ thiện, thiên tai đã qua nhiều tháng mà tiền, hiện vật vẫn chưa đến tay người dân.

3. Phải thông báo với UBND cấp xã nơi cư trú

Cá nhân phải gửi văn bản đến UBND cấp xã nơi cư trú theo mẫu Thông báo ban hành kèm theo Nghị định này. Đây là một trong những yêu cầu bắt buộc đối với cá nhân khi vận động từ thiện được quy định tại Khoản 1 Điều 17 Nghị định số 93/2021/NĐ-CP.

UBND cấp xã có trách nhiệm theo dõi và cung cấp thông tin cho các nhà hảo tâm và cơ quan có thẩm quyền để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm.

4. Phải mở tài khoản riêng để tiếp nhận tiền từ thiện

Đây là một yêu cầu quan trọng đối với cá nhân kêu gọi từ thiện. Theo khoản 2 Điều 17 của Nghị định, cá nhân phải mở tài khoản riêng tại ngân hàng thương mại theo từng cuộc vận động để tiếp nhận, quản lý toàn bộ tiền đóng góp tự nguyện. Đồng thời, phải có biên nhận các khoản quyên góp nếu các nhà hảo tâm có yêu cầu.

Đặc biệt, sau khi kết thúc thời gian tiếp nhận quyên góp đã cam kết, không được phép tiếp nhận thêm tiền ủng hộ và phải thông báo đến ngân hàng nơi mở tài khoản về việc dừng tiếp nhận tiền ủng hộ.

5. Phải thông báo với chính quyền nơi đến từ thiện

Cá nhân vận động từ thiện đều phải thông báo đến UBND nơi tiếp nhận để phối hợp xác định phạm vi, đối tượng, mức, thời gian hỗ trợ và thực hiện phân phối, sử dụng theo đúng cam kết, kể cả đối với các khoản đóng góp có điều kiện, địa chỉ cụ thể.

Cá nhân vận động có trách nhiệm thống nhất với tổ chức, cá nhân đóng góp để có phương án phân phối, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện còn dư hoặc chuyển cho Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp để thực hiện các chính sách an sinh xã hội bảo đảm phù hợp với mục tiêu đã cam kết với tổ chức, cá nhân đóng góp.

Như vậy, mọi hoạt động từ thiện không thông qua chính quyền địa phương đều được coi là vi phạm quy định tại Điều 18 Nghị định này.

6. Phải công khai nguồn đóng góp từ thiện

Theo quy định, cá nhân phải có trách nhiệm mở sổ ghi chép đầy đủ thông tin về kết quả tiếp nhận, phân phối tiền, hiện vật đóng góp tự nguyện theo đối tượng, địa bàn được hỗ trợ… và công khai trên phương tiện truyền thông. Đồng thời, phải gửi kết quả bằng văn bản cho UBND cấp xã nơi cư trú để niêm yết công khai tại trụ sở UBND trong vòng 30 ngày.

Ngoài ra, cá nhân còn phải cung cấp thông tin theo yêu cầu của các cơ quan chức năng có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Có thể thấy, các điểm mới trong Nghị định số 93/2021/NĐ-CP ngày 27/10/2021 không chỉ khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, nhanh chóng hỗ trợ nhằm ổn định cuộc sống, khôi phục và phát triển sản xuất, sinh hoạt của người dân, mà còn tạo môi trường từ thiện minh bạch, rõ ràng, tránh các hiện tượng cá nhân lợi dụng từ thiện để vụ lợi.

Thu Hằng

TIN CHUYÊN MỤC LIÊN QUAN